éúáéáñä êåðéçá íæéáéè÷à :äìéòô úåçøæà ìò :êùîä
øáã "åðéãéá øåãëä" ìù úéâéâçä äøéååàá úåäæì äéä äù÷ .ñðëä ìà øåæçð
êåðéçäù ,äéä äàøð ,àáøãà .éúøáç-éèéìåô éåðéùì äðååë ìù äîéð øéëæîä
ùàî åîë ÷çøúîå ,ìéìòá úéèéìåô-à äøåö ,åáåøá ,ùáåì íù âöåîä éúáéáñä
,"æøåôî øåæà" ïéòî äéä êåðéçä åìéàë .úéèéìåô úéååú åì ÷éáãéù øáã ìëî
.úéìàøùéä ä÷éèéìåôá íéøëåîä êåìëììå ùôøì õåçî
íàä ."äìéòô úåçøæà" ìù äáéè äî ìåàùì åðéìò ,íéøáãä éðô êë ïëà íà
åðà àîù åà ,íæéáéè÷àì íéðååëúî ïëà åðà "éúøáç-éúáéáñ êåðéç" äîñéñá
ììçì åðì ìà ,íéè÷éìôðå÷ éååø íìåòá ,éìåà ?åúøéååàáå áçøä ñåæðöðå÷á íé÷áã
?éúáéáñä êåðéçä úåîãá äáåè äîãà ú÷ìç ãåò
íæéáéè÷àì êåðéçä úëøòî êåúá íå÷î ïéàù ,åîéëñé éàãåáù ,íéáø íâ íðùé
á"äøàá äãéøåìô úðéãîá íéùãåç øôñî éðôì .úéèéìåô-úéúøáç úøå÷éá åá ùéù
.äéöæéìáåìâä ãâðå ÷àøéò ìò äáø÷ä äô÷úîä ãâð äðâôäá äàøðù ,äøåî øèåô
úåéâåñ àéáî äøåîäù ,äðåìúä úà äìáé÷ úéîå÷îä úéëåðéçä äöòåîä
íéãéîìúäî ù÷áîå ,äúéëä éìúåë ïéá ìà "úéì÷éãø" úøå÷éáá úå÷ñåòä
äöòåîá äøåî åúåàì íéãâðúîä úðòè .úåéúøáçå úåéìëìë úåîëñåî ìò øòøòì
,íù äø÷ù äîá é÷á éððéà ."äáåè úåçøæà"ì àîâåã äååäî åðéà àåäù ,äúéä
ùôúðù äîî äòéúø úîéé÷ íìåà .éåàøë âäð äøåîä íà èåôùì éúåøùôàá ïéàå
,"íòèî êåðéç" ìù çéø óéãî åäùî øùàë ùåçì íéìåëé åðàå ,"ñééåâî êåðéç"ë
.íéùã÷î åðàù ,íéëøòä íòèî àì àåä íà ãçåéîá
éúù÷áúä .úåìåãâä íéøòä úçàá êåðéç ú÷ìçîá äùéâô éì äúéä ïîæî àì
úìäðî ,íæéáéè÷àä úééâåñì éúòâäùë .äúãåáò êøãå ä÷åøéä úùøä úà âéöäì
úòåðú úà ãéøîú àì ìáà" :äìàù êë øçàå äùàøá äðäðä êåðéçä ú÷ìçî
øòåðä úåòåðú íà ,äøéáë äçìöä êëá äàøàù ,éúéðò "?øéòä ùàø ãâð øòåðä
äáåùú íà òãåé éððéà .äúåà ùîîì åñðéå éäùìë úéèéìåô-úéúøáç äãîò åè÷ðé
.úôñåð äùéâôì éúðîæåä àì íìåòîù ,êëì äáéñä äúéä åæ àîù åà ,äúåà ä÷ôéñ åæ
.äèåá äéöðéøè÷åãðéàî øîùäì êéøö éúáéáñ íæéáéè÷àì êåðéçäù ,éãîì øåøá
äìéòô úåçøæà ùåîéîì êøãá úéø÷éòä äìùëîä åæ ïéà ,éúòã éôì ,úàæ íò
,"éúéîàä íìåò"ä ïéáì "êåðéç"ä ïéá äãéøôîä ,úéëåðéçä úøåñîä íâ .êåðéçá
úåéâåñ úàìòä éðôî ãçôá ,íéøçà ìöàå éîöòá ,ì÷úð éðà .ì÷ àì ìåùëî äååäî
.íééçäî úåéëøò úåîìéãá ÷åñéòå ,äãîò úèé÷ð úåùøåãä ú÷åìçîá úåéåðù
äìåòô òéöäì ïëù ìë àì ,íìåòá äùòðä ìò äãîò èå÷ðì íéùøãð íðéà íéãéîìú
,éë äàøð .úåùòì íéìåëé ììëá íéãìé äîå ,íîå÷î äæ ïéàù øåøá .áöîä éåðéùì
.åúåàøì åðìâøúä êëù åà ,"æøåôî øåæà" úåéäì êéùîî êåðéçä
íéøåáéöá úéúáéáñä úåòãåîäå òãéä úà ø÷ñù ,éîåàìðéá ø÷çî êøòð 1993-á
àì òãåî íâå é÷á éìàøùéä øåáéöäù íéàøî åìù íéàöîîä .íìåòá íéðåù
øåçäå äîîçä è÷ôà ,àîâåãì) éììë éúáéáñ òãéá ,ì"åçá íéøåáéöî úåçô
êåîð íå÷îá àöîð éìàøùéä øåáéöäù àöîð íéøçà íéøèîøô éáâì êà .(ïåæåàá
èøôäù äðåîàá íâ ïëå ,éåðéùì àéáéù äùòî èå÷ðì ïåöøä úðéçáî ,øúåé äáøä
ìåãéâäå ,íéøáãä éðô èòî åðúùä æàîù ,ïëúé .äæ àùåðá òéôùäì ìåëé
úéáéè÷àä äòãåúá äæåæúì íâ àéáä õøàá úéúáéáñä äòåðúá éúåòîùîä
àöîðù àùåðë õøàá úñôúð äððéà äáéáñä éë íéøùàî äìàä íéðåúðä .úçååøä
.õîàúäì êéøö åðòîìùå éøåáéöä íåéä øãñ ìò
?úéàøð àéä ãöéë - êåðéçá äìéòô úåçøæà
úåçøæà úåòöîàá êåðéç ìò ùâã íéîù "ä÷åøéä úùøä" åîë íéðåâøà éãëá àì
,éúøáç éåðéùì äòãåúä çåôéè àìì øöååéé àì "åá úåéçì áåèù íìåò" .äìéòô
?úàæ íéùåò ãöéë ,àéä äìàùä .ùîî ìù éåðéùì àéáúù äìéòô úåçøæà øîåìë
íæéáéè÷à çôèîä êåðéç .íéðåëúî äì ïéàå úùãçúîå úçúôúîä äøåú éäåæ
éëåðéçä óåñåìéôä .äë ãò øôñä éúáá åðøëéäù äîî øúåéá äðåù úåàøäì êøèöé
íâ êë ,"ùáé ìò" úåçùì åãîìé íéãìéù úåôöì øùôà éàù åîëù ,ñøâ éàåéã
úåñðúäå úåôúúùä éãë êåú ùçøúäì áééç äéèø÷åîãá íééçì êåðéçä
úåôúúùä ìù äéååç íéøéòöì øùôàì åðéìò .ïäù éôë íééçä úåéâåñá úéèø÷åîã
íéìëå ïåéñð åùëøéå ,úéçøæàä ä÷éðëîä úà ìòåôá åðéáé äúåòöîàá ,äìéòô
øöç ïåðëúá íéãéîìú óåúéù .íáìì íéáåø÷ä íéàùåð ìù éåðéùìå äòôùäì
íäééç ìò åòéôùé øùà íéè÷ééåøô éáâì úåèìçä úìá÷á úòãä éìå÷éùáå ñ"äéá
.äáåè äìçúä àåä ,
ïîæá åá åéìò êà ,úéáä àéä äáéáñä éøäù ,íå÷îá ùøùåî éúáéáñä êåðéçä
åðìöà úåçååøä "úåìçî"ä úçà .úåîëñåîä ìò øòøòìå äìàù éðîéñ áéöäì
åðéøáç úàå åðîöò úà åðòîù íéîòô äîë .äéäéù àåä äéäù äîù äðåîàä àéä
úåòîèåî ãåñé úåçðä ."äæ äëë ,úåùòì äî ïéà" :íééôúë úëéùîá íéøîåà
äî ïéàå ,ãéîú úéçøëä äîãé÷ä :åîë ,íéîùî úåøéæâ åéä åìéàë äòãåúá ÷åîò
úãìåî úåëæ àåä éèøôä áëøä ;ïåãáàå ñøä ìù øéçî äîãé÷ì íà úåùòì
åúøãàä ;íéøçà íéøåöéå íãà éðá ìù íééçì úåëæä ìòî ,äî íåùî ,úãîåòä
êåðéçä .íå÷î ìëá äáéáñìå íééçì åøéçî úåøîì ,éìáåìâ çåúô ÷åù ìù
ïëà ïä íàä ÷åãáìå ,ú÷ã÷åãî äðéçáì äìà úåçðä óåùçì ù÷áî éúáéáñä
.òéâäì åðéöø åéìà ,íééçá íå÷îì åðúåà úåìéáåî
êåðéçä :éìàéøåè÷ñä ïãéòá úðùåéî òîùú éìåàù ,úôñåð äáåùç äãå÷ð
øáòî úåìëúñä ù÷áî äæë êåðéç ."ììëä úáåè"î ìéçúî äìéòô úåçøæàì
øúåéá áåèä ïåøúôä úà àéáäì ù÷áîå ,éúöåá÷ ìù åà éìù íéøöä íéñøèðéàì
ìù êåøàä çååèä ìò íâ úìëúñî úéúáéáñä èáîä úãå÷ð .íééçä âøàîì
.éøåáéöä çéùá òîùð åðéà íìå÷ù éî úà úâöééî íâå íéàáä úåøåãä
øúåé áåè íìåò íåìçì ùôåçä - äìéòô úåçøæàì êåðéç
íâ äî ,íéàöîð åðà åá êáñäî àöåî úåàøì äù÷ íéîòôìù ,àéä úîàä
.íééúòáù úåù÷ úåàøð úåéìáåìâä úåéúáéáñä úåéòáäù
åðçðà .íåìçì ùôåçä ïúîá àôøî àéáäì ìåëé éúáéáñä êåðéçä ,ïàë à÷ååã
ïåòáé÷ì øáòîå "àñôå÷ì õåçî" áåøì íä íééúøéöé úåðåøúôù íéòãåé
íéèéøñúî ïåæç úééðáì åðéãéîìú ìöàå åðìöà úåìåëé çúôì åðéìò .éúáùçîä
íéøéòöì .íúåà úåðùì øùôà éà ìåëéáëù íéáöîì úåáéèðøèìà ùåáéâå íééôåìç
åðì ìà .úåòáå÷î úåéöôñðå÷á áåøì íééåáù ,íéøâåáîä ,åðçðà éøäù ,øúåé ì÷
ìù åîå÷î .åúåòöîàá åãìåð úåìåãâä úåàöîääî úåáø .íåìçä ìù åçåëá ìæìæì
,çåëå äæòääå ,íééååàîå úåîåìç òéáäì ùôåçä àåä äìéòô úåçøæàì êåðéçä
.íùåîéî úìçúäì ,äúéâ éøáãë
,"íéìòøåî íéî" äâöäá íù äôö àåä .-11ä ïá éðá úà éúðîæä ïåøçàä ñðëì
ìòôî úùçëä ãâð å÷áàð íéâééãä .ïàôéá äèîðéî éâééã ìù íøåôéñ úà äøôéñù
äìòøä ,êë ìò úåéøçà ìá÷ì åáåøéñå íéëåîñä íéä éî úà ìéòøäù êë ìò
úî÷äáå íéâééãä ïåçöðá íééúñä ÷áàîä .øôëá úååîìå úåìçîì äîøâù
åéä äîë åîàì øôéñùë ,éðáì éúáù÷ä äâöää øçàì .ïôéá úéúáéáñä äòåðúä
ä÷ñåàì åòéâä ,óñë àììå íéìåç åéäùë íâå ,åéðéòá íéøåáéâ íééðò íéâééã íúåà
.çöðì åçéìöäå
äàøùä úåðúåðä úåàîâåã àéáäì ïúéð "úåùòì äî ïéà" çååøä øñîä ãâðë íâ
éøäù ,äçìöäì úåàîâåã àéáðù áåùç .úåðùì ïúéð ,äù÷ äæ íà íâù úåçéëåîå
úåàöåú åáéðä øùà íéãéçé ìù úéøñåî úåù÷éòå úÌåðúéà úåøñç àì õøàá íâ
úéøåáéöä äòãåúä úà åðéù øùà "úåäîéà òáøà" ìù äîâåãä úà ìùîì åàø)
.(ïåðáìî äàéöéä éáâì
.ãáìá úéáéè÷à úåðúìòôî øúåé äáøä ÷áåç éúáéáñä êåðéçäù çåëùì åðì ìà
áåùç .úåçåðéðäå úåëøä úåéååçá àöîð äæë êåðéç ìù úåçô àì éæëøî è÷ôñà
äòúôääå äàéìôä íâ åîë úéøùôà úåððåáúää íäá íéáçøî åðéãìéì ïîæðù
íâ ,øáã ìù åôåñá ,áöåòî íäî íéøîåçä íä ,ïéîàî éðà ,äìà .ááåñä íìåòäî
.èñéáè÷àë ìåòôì ïëåîä íãà
éúáéáñä êåðéçä - äæëë ."íéáäåà àì åðàù äî úà ìéöð àì" :åäùéî íòô øîà
ïåöøì - ïäéúåá÷òáå ,úéúåòîùîä äéååçä êøã ,áìä úãå÷ð êøã øåáòì áééç
.äééùòì ñééâúäì
"åðéãéá øåãëä" ìò úåôñåð úåáùçî
äîëñä äìâð àì éàãåá ,øå÷çð íàù éðùùåç ?"åðéãéá øåãëä" ñðëä éáâì äîå
.ïàë äúåà éúâöù éôë ,êåðéçá úéçøæàä úåéáéè÷àä éáâì ñðëä éàá ìöà äáçø
äìéòô úåçøæà çåúéôì íéìëä úà íâ åîë ,äæä øñîä úà ããçì åðéìò ,êëéôì
.øéòö ìéâî
úåéåìéòô øúåéå øúåéì íéãò åðà .úåéîéèôåà äøùäù åäùî ñðëá äéä ,êëì øáòî
øáåò éúáéáñä êåðéçä .äìòîìî äðååëä àìì ,(grassroots) "äãùá úåçîåöä"
úåìçìçîäå ,øôñä úéá øöçá úåùòðä úåðè÷ä úåìåòôä êøã äè÷ù äëôäî
íéøåî ìù ìãâå êìåää øôñîä ãçåéîá ããåòî .äìéä÷äå äçôùîä ìà äúéáä
íéðëúá ÷åñòì íåéä íéðééðåòîä ,"íéòðëåùîä íé÷åøé"ì åëééúùä àìù ,úåøåîå
ìùå íäìù úéçøæàä úåéøçàä úà êëá áéçøäì íéùôçîäå ,úéúáéáñ äééùòáå
.íäìù úåãéîìúå íéãéîìúä
íéãåäé ,íéáøò :íéôúúùîä úù÷ ìë ìù ùâôîá ãçåéîä êøòá íâ èéòîäì ïéà
ìò áø åá óúåùîäù ãçà íå÷îá íéñðëúîä ,íéðåù íéøåæàî íéðåìéçå íééúã
.äðåùä
êøã çåîöì äìéçúî ïëà úéúáéáñ äòãåúù íéðîéñ ùéù ,äîãð øáã ìù åôåñá
åúùéâ úà íòô øàú ,âðé÷ øúåì ïéúøî ,ìåãâä èñéáéè÷àä .êåðéçä úëøòî
íéøçà òðëùì àìà ,çöðì àì àéä äðâôää úøèîù ,øîàùë éúøáç éåðéùì
.êúéà ãåòöì
.åðéðôì äëåøà ãåò àîéé÷ úáå ú÷ãåö äøáçì êøãä
.ïåëðä ïååéëá ïè÷ ãòö úåçôì åðéùò êåðéçáù äîãð êà